Het Model
Helios — observeren zonder haast
Voor wie de achtergrond heeft gelezen op Mens & Mythe: de naam Helios is niet willekeurig gekozen. Het systeem probeert niet slimmer te zijn dan de markt. Het leeft niet van moment tot moment, niet van intraday-ruis of meningen, maar van terugkerende patronen in een breed universum aan aandelen.
Daarom kiest Helios bewust voor een trager ritme. Niet intraday, niet dagelijks, maar wekelijks. Juist daar zitten de consistente bewegingen. Daar bouwt rendement op rendement, week op week. Dat is op de korte termijn nooit spectaculair, maar over lange periodes zeer krachtig.
Helios handelt in de S&P 500: de 500 grootste Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven. Dat universum is groot genoeg voor spreiding, liquide genoeg voor executie op schaal en groot genoeg om met het model mee te kunnen groeien. De strategie rust op drie pijlers, elk met een eigen rol.
Voordat we die pijlers bespreken, eerst waarom we deze vorm hebben gekozen.
Wat systematisch beleggen betekent
Systematisch beleggen: niet voorspellen, maar observeren. Niet reageren op elke tick in de markt, maar patronen herkennen door consequent hetzelfde proces te volgen.
Dat is ook precies het verschil met veel discretionaire fondsen. Daar spelen oordeel, timing en overtuiging van de beheerder vaak een grote rol. Soms pakt dat goed uit. Maar het maakt de resultaten ook afhankelijk van emotie, stijlbreuken en wisselende discipline. Een systematisch model doet juist het tegenovergestelde: dezelfde regels, dezelfde selectie, dezelfde risico’s. IJzeren consitentie. Ook tijdens periodes waar een mens zou gaan twijfelen.
Vergeleken met een index is het verschil weer anders. Een index koopt vooral marktblootstelling. Geen selectie, geen actief risicobeheer, geen mechaniek dat zich aanpast aan de omgeving. Een systematisch model probeert daar iets aan toe te voegen: keuze, weging en risicobeheer op basis van regels in plaats van gevoel.
De kracht daarvan is niet dat je altijd slimmer bent dan de markt. Wel dat het uitlegbaar, herhaalbaar en toetsbaar blijft. En dat maakt het over langere periodes bruikbaar.
In deze documentatie gebruiken we “het model” voor het volledige Helios-systeem — Groeimodel, Bear Market Model en Risicobeheer samen. Als we één onderdeel bedoelen, noemen we dat expliciet. Met “systematisch” bedoelen we: rule-based, herhaalbaar, vrij van beslissingen-in-het-moment.
De drie pijlers
Pijler 1: Het Groeimodel
Het Groeimodel is de motor. Het koopt aandelen met krachtig opwaarts momentum en houdt ze aan zolang dat momentum aanwezig blijft.
- Door wekelijkse herbalancering blijft de portefeuille gericht op de sterkste namen van dat moment.
- Het universum bestaat uit circa 500 aandelen uit de S&P 500 (large- en mega-cap).
- De positieomvang wordt zo gekozen dat geen enkele positie te zwaar op de portefeuille drukt.
Pijler 2: Het Bear Market Model
Als de hele markt verzwakt, schakelt het Bear Market Model bij. Het neemt kortlopende shortposities op basis van mean-reversion-signalen.
- Werkt als verzekering op de portefeuille tijdens stressperiodes.
- Is alleen actief in risk-off regimes, zodat het Groeimodel in bull markets vrij spel houdt.
- Heeft een typische houdperiode van 2-3 dagen.
Pijler 3: Het Risicobeheer
Het Risicobeheer staat altijd aan. Dit is de laag die het systeem op koers houdt en de risico’s beperkt, hoe de markt zich ook gedraagt:
- Regimedetectie — het model onderscheidt gunstige en vijandige marktomstandigheden.
- Volatiliteitssturing — past de blootstelling dynamisch aan de marktvolatiliteit aan.
- Herbalancering — houdt de positiegroottes in lijn met het risicodoel.
- Stop losses — kapt individuele posities af als het misloopt.
- Risicopariteit — voorkomt dat één positie te zwaar gaat wegen.
- Valutarisico-afdekking — beperkt de blootstelling aan wisselkoersen van buitenlandse valuta.
Het Risicobeheer werkt niet als een simpele aan-uit-schakelaar, maar als een gelaagd systeem van blootstellingsreductie:
- Regimefilter: Wanneer de index onder zijn langetermijn voortschrijdend gemiddelde zakt, gaat de blootstelling omlaag. Elk universum wordt afgezet tegen de eigen index.
- Exposure throttle: Bij oplopende drawdowns wordt de blootstelling stapsgewijs teruggebracht, zodat slechte omstandigheden niet automatisch verder verslechteren.
- Positie-limieten: Geen enkele positie mag een vooraf bepaald percentage van het totale vermogen overschrijden.
- ATR-gebaseerde sizing: De positieomvang wordt berekend op basis van de Average True Range (ATR) van elk aandeel, zodat volatielere aandelen automatisch kleinere posities krijgen.
Het verschil zit hem in die geleidelijkheid. Het systeem probeert niet op één perfect moment alles uit of aan te zetten, maar schaalt terug naarmate de omstandigheden verslechteren. Schaalt op wanneer de omstandigheden weer gunstig worden.
Hoe de pijlers samenwerken
| Pijler | Wanneer actief | Hold-period | Rol |
|---|---|---|---|
| Groeimodel | Altijd (focus op risk-on) | Weken tot maanden | Motor van het systeem |
| Bear Market Model | Alleen risk-off regimes | 2-3 dagen | Drawdownbescherming |
| Risicobeheer | Altijd | Continu | Volatiliteitssturing, herbalancering, stop losses |
In bull markets doet het Groeimodel het meeste werk en blijft het Bear Market Model uit. Het Risicobeheer bewaakt intussen de omvang van de posities en stemt het risico wekelijks opnieuw af op de markt. Zakt de markt onder zijn langetermijngemiddelde, dan gaat de blootstelling omlaag en wordt het Bear Market Model als verzekering ingezet.
Wanneer werkt Helios minder goed?
Geen model werkt altijd. Helios haalt zijn rendement uit richting en volatiliteit, en er zijn regimes waarin beide ontbreken. Zijwaartse markten met lage volatiliteit leveren weinig momentum op, zodat het Groeimodel moeite heeft om winnaars te vinden die hun richting vasthouden. Snelle whipsaw-periodes — waarin de markt afwisselend hard omhoog en omlaag gaat rond het 200-daagse gemiddelde — zijn ongunstig omdat het regimefilter afwisselend aan- en uitgaat en posities voortijdig worden afgebouwd. Plotselinge gap-down-events (overnight crashes, geopolitieke schokken) kunnen het systeem raken voordat de regimedetectie zich aanpast.
Dit past bij het beeld uit Het Bewijs: 21 van 25 auditcriteria zijn positief, vier niet, en die vier maken het model niet onbruikbaar maar wel begrensd. Helios is ontworpen voor de middellange termijn in condities met richting en volatiliteit.
Resultaten in het kort
Het volledige bewijs staat in Het Bewijs, maar hier alvast de kerngetallen:
Helios-cijfers: EUR afgedekt 75% via CME-termijncontracten (CME Futures).
| Kenmerk | Helios | S&P 500 |
|---|---|---|
| Rendement (CAGR) | 21,87% | ~10% |
| Max Drawdown | -32,51% | -55% |
| Langste onderwaterperiode | ~35 maanden | ~79 maanden |
| Calmar Ratio | 0,67 | ~0,18 |
| Sharpe Ratio | 0,91 | ~0,45 |
| Correlatie | 0,14 | — |
| Periode | 1996-2025 (30 jaar) | 1996-2025 |
Een correlatie van 0,14 met de S&P 500 is een gemiddelde over 30 jaar. Per regime splitst het: +0,25 in stijgende markten (beta +0,47), -0,04 in dalende (beta vrijwel nul). Helios loopt dus selectief mee omhoog, maar gaat niet mee omlaag. Zie Het Bewijs voor de volledige regime-split.
Hoe we het gemeten hebben
Die cijfers roepen meteen de volgende vraag op: hoe zijn ze tot stand gekomen, en wat zit erin verwerkt? Het model is getest van 1996 tot 2026 (30 jaar) met historische koersdata en op basis van deze spelregels:
- Point-in-time data: Alleen informatie die op het signaalmoment beschikbaar is, geen lookahead-bias
- Realistische transactiekosten: een square-root-slippage model voor market impact, met dynamische caps op basis van ADV, plus IBKR-commissies op elke transactie
- Survivorship bias correctie: Ook uitgenoteerde aandelen zijn meegenomen (Norgate delisting data)
- Splitcorrecties & dividend: Historische aandelensplitsingen en dividenduitkeringen correct verwerkt op of voor de doeldatum
De 21,87% CAGR is dus het rendement na transactiekosten, slippage en afdekking van valutarisico. Niet een schoongepoetste bruto-uitkomst, maar een resultaat waar handelsfrictie in verwerkt zit.
Hoe Helios de afstand tussen deze backtestresultaten en de werkelijke uitvoering meet — en wat de eerste uitvoeringen daarover laten zien — staat op Van backtest naar werkelijkheid.